จะรู้ได้อย่างไรว่าแอมป์เหมาะกับลำโพง?

DAWN NATHONG

คำถามหนึ่ง ที่มักมีนักเล่นโพสต์ถามบ่อย ๆ คือเรื่องของการเลือกจับคู่แอมป์กับลำโพง ถือว่าเป็นปัจจัยอย่างหนึ่งที่สำคัญเป็นอันดับต้น ๆ ของคุณภาพเสียงที่ดี ไม่ว่าจะเป็นกับชุดฟังเพลงหรือโฮมเธียเตอร์ หากลำโพงได้แอมป์ที่เหมาะสม จะให้น้ำเสียงและรายละเอียดที่ดีน่าฟังแตกต่างกับลำโพงที่ใช้แอมป์ไม่เหมาะสม หรือขับไม่ออก อย่างชัดเจน

การเลือกแอมป์ให้เหมาะกับลำโพงนั้นเป็นศิลปะอย่างหนึ่ง โดยเฉพาะในการฟังเพลง ไม่ใช่แค่การดูเพียงตัวเลขสเปคแล้วจะมาตัดสินกันได้ว่าแอมป์ตัวนี้เหมาะกับลำโพงตัวนั้นจริงหรือไม่ ยังคงต้องอาศัยทักษะการฟังเข้ามาประกอบด้วย และเรื่องของตัวเลขกำลังวัตต์ก็ไม่ใช่ตัวตัดสินชี้ขาดในเรื่องของคุณภาพเสียง แต่เป็น “คุณภาพวัตต์” ของแอมป์ตัวนั้นต่างหาก เพราะถ้าวัตต์แรกไม่ดีเสียแล้ววัตต์ต่อไปก็ไร้ความหมาย

แล้วจะฟังอย่างไร ถึงจะรู้ว่าแอมป์นั้นเหมาะสมกับลำโพงหรือไม่ ถ้าค้นในอินเตอร์เน็ตหรือถามผู้รู้ก็จะมีคำตอบออกมามากมาย แต่มีอีกหนึ่งวิธีสังเกตุ ที่ผู้เขียนคิดว่าเป็นวิธีที่ค่อนข้างง่าย คือการฟัง “คุณภาพของเสียงเบส” ท่านอาจจะเคยได้ยินคำพูดที่ว่าลำโพงตัวนี้ให้เสียงเบสเกินตัว ซึ่งผู้เขียนอยากจะบอกว่า ลำโพงตัวนั้นไม่ได้ให้เสียงเบสที่เกินตัว แต่มันถูกขับด้วยแอมป์ที่เหมาะสมต่างหาก

เมื่อท่านได้ยินเสียงทุ้มจากลำโพงที่คมชัดมีเนื้อหนัง มีน้ำหนักและรายละเอียด ไม่ว่าจะเป็นลำโพงระดับเริ่มต้นคู่ละไม่ถึงหมื่น ไปจนถึงระดับราคาหลักแสน ไม่เกี่ยงว่าลำโพงตัวนั้น ตอบสนองความถี่ต่ำได้ลึกแค่ไหน แต่เป็นเรื่องของ “คุณภาพ” ในช่วงความถี่ต่ำเท่าที่ลำโพงตัวนั้นจะให้ได้ ว่าทำให้เกิดความรู้สึกไพเราะเวลาฟังบทเพลงถูกใจท่านแล้วหรือยัง

ยกตัวอย่างเช่น ลำโพงที่ตอบสนองความถี่ต่ำได้แค่ 60-70 เฮิรตซ์ แต่กลับฟังเพลงได้เพลิดเพลิน ไม่รู้สึกขาดแคลนเสียงเบส เพราะตอบสนองเสียงเบสช่วงต้น ออกมาได้ดี อิ่มแน่น มีหัวโน้ตที่ชัดเจน นิ่ง แสดงให้เห็นถึงประสิทธิภาพของแอมป์ที่ใช้ขับ สามารถพลักดันเอาส่วนที่ยากที่สุดของลำโพงอย่างเสียงย่านต่ำออกมาให้รับรู้ได้อย่างสวยงาม เรื่องของกลางแหลม อิมเมจเวทีเสียง ชิ้นดนตรีจะหลุดตู้หรือไม่ ก็จะแสดงออกมาเอง ตามแต่ศักยภาพของลำโพงตัวนั้น ๆ จะถ่ายทอดได้ ทีนี้จะถูกใจหรือไม่ก็ขึ้นกับรสนิยมของท่านแล้ว

ทีนี้หากเปลี่ยนประเด็น เป็นการพิจารณาเรื่องเสียงหลุดตู้นั้น บางทีต้องมีเรื่องของตัวแปรอื่น เช่นการเซ็ตอัพตำแหน่งของลำโพง ประเภทของลำโพง หรือสภาพแวดล้อมเข้ามาร่วมด้วย จึงเอามาเป็นเกณท์การตัดสินใด้ยากกว่า เมื่อเทียบกับวิธีการฟังจับเสียงทุ้มดังกล่าว ซึ่งหูคนทั่วไปสามารถจับความแตกต่างได้ง่ายกว่าเมื่ออยู่ในสถานการณ์เดียวกัน

สิ่งที่อยากแนะนำ เมื่อท่านไปลองฟังที่ร้านเครื่องเสียง หากตัดสินใจเลือกลำโพงแล้ว ลองให้ทางร้านยกแอมป์รุ่นที่ราคาสูงกว่าและต่ำกว่ามาลองขับดู แล้วท่านจะเห็นภาพรวมได้ชัดเจนขึ้นว่าควรตัดสินใจไปในทิศทางใด